وصیت‌نامه؛ انواع، شرایط و نکاتی که باید بدانید
نوشتن وصیت‌نامه راهی است تا شخص درباره بخشی از اموال خود یا امور پس از مرگش تصمیم بگیرد و از اختلافات احتمالی میان وراث جلوگیری کند. با این حال، وصیت قواعد و محدودیت‌هایی دارد که اگر رعایت نشود، ممکن است بخشی از آن بی‌اثر شود.
انواع وصیت از نظر موضوع
- وصیت تملیکی: شخص مالی از اموال خود را برای پس از مرگش به کسی یا جایی (مثلا یک موسسه خیریه) اختصاص می‌دهد.
- وصیت عهدی: شخص یک یا چند نفر را مامور انجام کاری پس از مرگ خود می‌کند؛ مثلا اداره امور فرزندان صغیر یا پرداخت بدهی‌ها.
وصیت تا چه مقدار نافذ است؟
طبق قانون مدنی، وصیت فقط تا یک‌سوم اموال (ثلث) نافذ است. اگر کسی بیش از یک‌سوم اموالش را وصیت کند، مقدار اضافه فقط با اجازه وراث معتبر می‌شود. اگر بعضی از وراث اجازه دهند، فقط نسبت به سهم همان افراد نافذ است.
همچنین بدهی‌ها و واجبات مالی متوفی پیش از تقسیم ارث و اجرای وصیت پرداخت می‌شود.
انواع وصیت‌نامه از نظر شکل
۱. وصیت‌نامه رسمی
در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم می‌شود و اعتبار و اطمینان بیشتری دارد؛ احتمال جعل یا انکار آن بسیار کم است.
۲. وصیت‌نامه خودنوشت
تمام متن آن باید به خط خود وصیت‌کننده نوشته شده و دارای تاریخ و امضای او باشد. اگر حتی بخشی از متن با خط دیگری باشد، ممکن است اعتبار آن زیر سوال برود.
۳. وصیت‌نامه سری
وصیت‌نامه‌ای است که به خط خود شخص یا دیگری نوشته شده، امضا شده و طبق تشریفات قانونی در اداره ثبت به امانت گذاشته می‌شود.
نکته: وصیت‌کننده تا زمانی که زنده است می‌تواند وصیت خود را تغییر دهد یا از آن رجوع کند. در صورت وجود چند وصیت‌نامه، معمولا وصیت مؤخر ملاک است.
نکات مهم در نوشتن وصیت‌نامه
- اموال و افراد را دقیق و بدون ابهام مشخص کنید.
- وصی (مجری وصیت) را با نام کامل معرفی کنید.
- تاریخ و امضا را فراموش نکنید.
- برای اطمینان بیشتر، وصیت‌نامه را به‌صورت رسمی تنظیم کنید.
جمع‌بندی
یک وصیت‌نامه درست‌نوشته می‌تواند از سال‌ها اختلاف خانوادگی جلوگیری کند. برای تنظیم وصیت‌نامه یا بررسی اعتبار وصیت‌نامه‌ای که در دست دارید، با یک وکیل ارث و وصیت مشورت کنید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره تخصصی با وکیل نیست.