مهریه چیست و چگونه می‌توان آن را مطالبه کرد؟
مهریه یکی از مهم‌ترین حقوق مالی زن در ازدواج است. بسیاری از زوجین هنگام عقد درباره مهریه توافق می‌کنند، اما وقتی زمان مطالبه می‌رسد، با پرسش‌های زیادی روبه‌رو می‌شوند: از کجا شروع کنیم؟ از اداره ثبت اقدام کنیم یا دادگاه؟ مهریه به نرخ روز حساب می‌شود؟ در این مطلب به این پرسش‌ها به زبان ساده پاسخ می‌دهیم.
مهریه چیست؟
مهریه مالی است که مرد در عقد نکاح متعهد به پرداخت آن به زن می‌شود. طبق قانون مدنی، زن به محض وقوع عقد مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی در آن بکند. یعنی برای مطالبه مهریه لازم نیست طلاقی در کار باشد.
مهریه می‌تواند وجه نقد، سکه، ملک، خودرو یا هر مال دیگری باشد که ارزش مالی داشته باشد و مشخص باشد.
انواع مهریه از نظر زمان پرداخت
- عندالمطالبه: زن هر زمان بخواهد می‌تواند مهریه را مطالبه کند. بیشتر مهریه‌ها در ایران به همین شکل است.
- عندالاستطاعه: زن فقط وقتی می‌تواند مهریه را بگیرد که توانایی مالی مرد را ثابت کند.
مهریه وجه نقد به نرخ روز
اگر مهریه وجه نقد باشد، هنگام پرداخت بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی نسبت به سال عقد محاسبه می‌شود؛ مگر اینکه زوجین به شکل دیگری توافق کرده باشند. به همین دلیل مبلغ نوشته‌شده در سند ازدواج‌های قدیمی، امروز بسیار بیشتر محاسبه می‌شود.
راه‌های مطالبه مهریه
۱. از طریق اداره ثبت (اجرای ثبت)
چون سند ازدواج سند رسمی است، زن می‌تواند با مراجعه به دفترخانه‌ای که عقد در آن ثبت شده، درخواست صدور اجراییه بدهد. پس از ابلاغ اجراییه، اموال شناسایی‌شده مرد از طریق اجرای ثبت توقیف می‌شود. این روش معمولا سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر است.
۲. از طریق دادگاه خانواده
اگر مالی از مرد شناسایی نشود یا زن بخواهد از امکاناتی مانند درخواست جلب استفاده کند، می‌تواند دادخواست مطالبه مهریه را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه خانواده بدهد. مرد در دادگاه می‌تواند درخواست اعسار و تقسیط مهریه را مطرح کند.
نکته: نمی‌توان هم‌زمان از هر دو مسیر برای یک مهریه اقدام کرد. انتخاب مسیر درست به وضعیت مالی طرف مقابل و مدارک شما بستگی دارد.
مدارک لازم
- اصل یا تصویر سند رسمی ازدواج
- کارت ملی و شناسنامه
- اطلاعات اموال طرف مقابل (در صورت وجود)
جمع‌بندی
مطالبه مهریه حق قانونی زن است، اما انتخاب مسیر مناسب، محاسبه درست نرخ روز و توقیف به‌موقع اموال، نتیجه را تغییر می‌دهد. پیش از اقدام، با یک وکیل خانواده مشورت کنید تا با کمترین هزینه و زمان به حق خود برسید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره تخصصی با وکیل نیست.